Kazakistan’ın Almatı kentinde yer alan Messa House, Kazak kadın giyim markası MESSA için UP2DATE mimarlık bürosu tarafından tasarlanan, sade renk paletinin hâkim olduğu bir mağaza projesi. Tasarımda, Kazak göçebe kültürünün önemli bir parçası olan geleneksel ve taşınabilir konut tipi yurt, soyutlanmış bir mimari form olarak karşılık buluyor. Yurttan referans alan eğrisel formlar ile Sovyet Konstrüktivizmini anımsatan ortogonal geometriler, mekânda iki farklı geometrik dili bir araya getiriyor. Kültürel hafıza ile çağdaş minimalizmi buluşturan iç mekân, ziyaretçilerin hareketini yavaşlatarak sakin ve neredeyse meditatif bir perakende deneyimi sunuyor.
Toplam 350 metrekarelik bir alana yayılan mağaza tasarımının temelinde kullanışlılık, işlevsel netlik, yapısal mantık ve aşırılıktan kaçınma ilkeleri yer alıyor. Satış alanı, deneme kabinleri, kafe ve dinlenme alanı birbirinden keskin sınırlarla ayrılmadan aynı bütünün parçaları olarak düzenleniyor. Bölme duvarları veya dekoratif paravanlar yerine hacimlerin ve geometrik formların kullanılması, farklı işlevleri tanımlayarak mekânsal sürekliliğin korunmasını sağlıyor ve ziyaretçilerin mağaza içerisindeki hareketini belirli bir akış içinde yönlendiriyor.
Mekânsal organizasyonun merkezinde, Kazak göçebe kültürünün önemli unsurlarından biri olan geleneksel yurtun soyutlanmış bir yorumu bulunuyor. Göçebe toplulukların yaşam biçimine uyum sağlayan, taşınabilir ve dairesel bir konut türü olan yurt; Kazak kültüründe yuva, korunma ve içsel merkez kavramlarıyla güçlü bir bağ kuruyor. Messa House’da bu geleneksel yapı biçimsel olarak tekrar edilmek yerine mekânsal mantığı üzerinden aktarılmış.
Merkezi satış alanını çevreleyen ay biçimindeki bağımsız duvar, bu yaklaşımın en belirgin karşılığını oluşturuyor. Eğrisel hacim, çevresiyle görsel bağlantısını sürdürürken aynı zamanda daha korunaklı ve samimi bir alan hissi yaratıyor. Bu form, kemerli açıklıklar ve kavisli sergileme elemanları gibi unsurlarla desteklenerek mağazanın genelindeki dairesel ve eğrisel tasarım dilini oluşturuyor.
Eğrisel geometrilere karşılık mekânın geri kalanında daha düzenli ve ortogonal bir sistem karşımıza çıkıyor. Kasetli tavandaki ritmik ızgara; zemin döşemesinde, kolonlarda ve gömme tezgâhların yüzeylerinde farklı biçimlerde tekrar ederek iç mekâna yapısal bir düzen kazandırıyor. Yuvarlak ve kavisli formlarla bu doğrusal çerçevenin bir araya gelişi, Sovyet Konstrüktivizminin geometrik açıklığını hatırlatan kontrollü ve heykelsi bir karakter ortaya çıkarıyor. İki farklı geometrik yaklaşım arasındaki denge, hem mekânsal algıyı güçlendiriyor hem de mağazanın farklı bölümlerini ortak bir tasarım dili altında birleştiriyor.
Messa House’un mimari bütünlüğü, malzeme ve renk seçimlerinde de devam ediyor. Zeminlerden duvar ve tavanlara, sabit elemanlardan mobilyalara kadar uzanan kum tonlarının hâkim olduğu monokrom palet, iç mekânın sakin karakterini destekler nitelikte. Projede öne çıkan Mangystau bölgesine ait kabuklu kireçtaşı ise kolon kaplamalarından tezgâhlara, sergileme masalarından oturma elemanlarına kadar farklı ölçeklerde kullanılmış. Sınırlı malzeme paleti, geometrik düzen ve yerel kültürden soyutlanarak aktarılan referansların birlikteliği, Messa House’u ürünlerin önüne geçmeden güçlü bir mekânsal kimlik kuran, ölçülü ve bütüncül bir perakende ortamına dönüştürüyor.
Proje Yılı: 2025
Lokasyon: Almatı, Kazakistan
Mimar: UP2DATE Architects
Fotoğraflar: Varvara Toplennikova