Avrupa Komisyonu ve Fundació Mies van der Rohe, 2026 Avrupa Birliği Çağdaş Mimarlık Ödülü – Mies van der Rohe Ödülleri için yedi finalist projeyi duyurdu. Kasım ayında açıklanan 410 aday ve Ocak ayında belirlenen 40 projelik kısa listenin ardından yapılan değerlendirmede, Mimarlık kategorisinde beş, Öne Çıkanlar kategorisinde ise iki proje finale kaldı. Smiljan Radić başkanlığındaki jüri, finale kalan projeleri Avrupa mimarisinin geleceğine örnek teşkil eden mimari üretimler olarak değerlendiriyor. Finalist projeler, mimarlığın yerel koşullara ve daha geniş ölçekli sosyal, kültürel ve çevresel zorluklara eş zamanlı olarak nasıl yanıt verebileceğini ortaya koyarak; insanların yaşadığı, öğrendiği ve buluştuğu kapsayıcı, nitelikli mekanlar yaratıyor.
Seçilen projeler, bağlam çeşitliliği açısından geniş bir yelpaze sunuyor. Bazı projeler, eski sanayi bölgeleri, küçük köyler veya çevre kentler gibi göz ardı edilen, unutulmuş bölgelere yeniden işlev kazandırırken, bazı projeler ise büyük şehirlere entegre edilen mimari eklemeler ile finalistler arasında yer alıyor.
Finalist projeleri ortak bir zeminde buluşturan başlıca unsur, mimarinin insani boyutuna yapılan güçlü vurgu. Bu çalışmalar, mimarlığın günlük yaşamı şekillendiren bir araç olduğuna dikkat çekiyor. Mimarlar; koruma, dönüşüm, yeniden kullanım ve yeni inşa arasındaki dengeyi, malzeme seçimi, ölçek ve mekânsal kurgu üzerinden titizlikle kuruyor. Sürdürülebilirlik, sosyal sorumluluk, çok işlevsellik ve kültürel duyarlılık gibi değerler, bu projelerde tasarım kararlarını doğrudan yönlendiren temel unsurlar olarak öne çıkıyor. Bu yönüyle finalistler, çağdaş Avrupa’nın gerçekliklerine duyarlı bir mimarlık anlayışını ortaya koyuyor.
Mimarlık Kategorisi Finalistleri
Charleroi Palais des Expositions / AgwA + architecten jan de vylder inge vinck
Konum: Charleroi, Hainaut, Belçika
Mimar: AgwA, Brussels + architecten jan de vylder inge vinck
Mimari Program: Kültür – Kongre Merkezi, Kültür Merkezi, Sergi, Dans
Müdahele Tipi: Yenileme
Proje açıklaması: Bu proje, 1950’lerden kalma bir kongre merkezini günümüz şehrine ve sakinlerine daha iyi hizmet verecek şekilde yenilemeyi amaçlıyor. Bina yıkılmak yerine, mevcut yapı yeniden kullanılarak iç mekanlar açılmış. Eskiden kapalı olan merkezi salon, binanın içindeki kamusal alanı genişleterek daha erişilebilir ve hareket etmesi daha kolay hale getirilmiş. Dışarıda, sert zeminli alanlar kesintisiz bir yeşil parkla değiştirilerek çevre iyileştirilmiş ve bina çevresiyle yeniden bağlantı kurulmuş. Sonuç olarak, orijinal karakterini koruyan ancak tamamen yeni bir deneyim sunan bir bina ortaya çıkmış.
Rehabilitation of Vapor Cortès – Prodis 1923 / H ARQUITECTES
Konum: Terrasa, Catalonia, İspanya
Mimar: H ARQUITECTES
Mimari Program: Sosyal hizmet – Toplum
Müdahele Tipi: Yenileme
Proje açıklaması: Yeni Prodis genel merkezi, eski Vapor Marquès depolarını, şehrin yeni bir caddesi haline gelen, yeniden işlevlendirilmiş bir geçit etrafında organize edilmiş kapsayıcı bir merkeze dönüştürüyor. Yeni müdahale, orijinal karakterine saygı duyarken ahşap yapılar, çatı pencereleri ve pasif enerji sistemleri getiriyor.
Lot 8, LUMA Arles – Renovation of Le Magasin Électrique / Atelier Luma, BC architects & studies + ASSEMBLE
Konum: Arles, Provence-Alpes-Côte d’Azur, Fransa
Mimar: Atelier Luma, BC architects & studies + ASSEMBLE
Mimari Program: Endüstriyel – Araştırma
Müdahele Tipi: Yenileme
Proje açıklaması: 2019 yılında Luma Vakfı, Assemble ve BC Architects’i Arles’deki 19. yüzyıldan kalma bir tren garını, Camargue kaynaklarını, yenilenebilir malzemeleri ve yerel bilgiyi kullanarak sürdürülebilir, sosyal açıdan duyarlı bir mimari örneği teşkil eden tasarım laboratuvarı olan Atelier LUMA’ya dönüştürmekle görevlendirdi.
Josephine Baker – Marie-Jose Perec Sports and Cultural Centre / onze04
Konum: La Bouëxière – Beuzid-ar-C’hoadoù, Brittany, Fransa
Mimar: onze04
Mimari Program: Spor ve Rekreasyon – Spor Merkezi, Tenis, Çocuklar ve Gençler
Müdahele Tipi: Yeni Yapı
Proje açıklaması: Bu proje, bölgesel yarışmalara ev sahipliği yapacak yeni bir kültür ve spor tesisi oluşturuyor. Mevcut tesisleri entegre eden ve bölgeyi komşu semtlerle yeniden birleştiren önemli bir merkez oluşturuyor. Tekstil çatılı salonu doğal ışık ve havalandırma sağlayarak sembolik bir kentsel simge haline geliyor.
Gruž Market / ARP / Peračić-Veljačić
Konum: Dubrovnik, Adriatic Croatia, Hırvatistan
Mimar: ARP / Peračić-Veljačić
Mimari Program: Ticaret – Pazar Yeri
Müdahele Tipi: Yenileme
Proje açıklaması: Ayarlanabilir ve özenle şekillendirilmiş, hafif ve optimist bir görünüme sahip kanopi/çatı, pazar yerinin üzerinde süzülerek mekânsal ve kültürel ilişkileri ifade ediyor. Aynı anda, pazar meydanına bütünlük, mirasa yeni bir hayat, halka iklimsel bir barınak ve şehre yeni bir kimlik kazandırıyor.
Öne Çıkanlar Kategorisi Finalistleri
Multi-Service Cultural Centre Le Foirail / Betillon & Freyermuth* + Crypto Architectes
Konum: La Guiòla, Occitanie, Fransa
Mimar: Betillon & Freyermuth* + Crypto Architectes
Mimari Program: Kültürel ve Sosyal Karma Kullanım – Çocuklar ve Gençler, Kütüphane, Müzik, Kültür Merkezi
Müdahele Tipi: Yeni Yapı
Proje açıklaması: Laguiole’de, sınırlı kaynaklara sahip gururlu bir kırsal bölgede yer alan, açık ve uyarlanabilir, radikal bir salon. Tarihi stilleri taklit etmek yerine, bina ortak bir kamusal alan olarak hizmet veriyor: zamanla gelişebilen, kolektif yaşamı ve yerel kimliği destekleyen esnek, işlevsel bir yapı. Yerel kaynaklar kullanılarak, büyümeye ve değişime uygun olarak tasarlanmış malzemeler ve kullanımlarla inşa edilmiş.
Temporary Spaces for Slovenian National Theatre Drama / Vidic Grohar Arhitekti
Konum: Ljubljana, Western Slovenia, SIovenya
Mimar: Vidic Grohar Arhitekti
Mimari Program: Kültür – Tiyatro
Müdahele Tipi: Yenileme
Proje açıklaması: Proje, şehrin tarihi tiyatro binasının yenilenmesi sırasında eski bir endüstri salonunun geçici Ulusal Tiyatro olarak yeniden kullanılmasına yönelik. Şehrin kenar mahallesindeki 1960’lardan kalma endüstri salonları kompleksinde yer alan proje, yeni bir program merkezi oluşturuyor. Kısa sürede gerçekleştirilen bir dizi düşük bütçeli müdahale, terk edilmiş endüstri salonunu canlı ve yeni bir kamu binasına dönüştürmüş.
Mart ayında jüri, yedi finalist eseri yerinde ziyaret ederek kazananları belirleyecek. Mimarlık ve Öne Çıkanlar kategorilerindeki kazananlar, 16 Nisan 2026 tarihinde 2026 Avrupa Kültür Başkentlerinden biri olan Finlandiya’nın Oulu kentinde, Aalto Silo’da düzenlenecek etkinlikte açıklanacak.
Kaynak: archdaily.com