Milano’nun merkezindeki Gallerie d’Italia, 29 Mayıs – 18 Ekim 2026 tarihleri arasında İtalyan heykel sanatının öncü isimlerinden Arnaldo Pomodoro’nun sanatsal mirasına odaklanan “Arnaldo Pomodoro: Una vita” sergisine ev sahipliği yaptı. Sanatçının doğumunun 100. ve vefatının birinci yılı anısına düzenlenen sergi, altmış yılı aşkın üretimini kapsamlı bir seçkiyle ziyaretçilere sundu. Küratörlüğünü Luca Massimo Barbero ve Federico Giani’nin üstlendiği sergide yer alan 45 eser, sanatçının 1950’lerden itibaren malzeme, biçim, hareket ve mekân üzerine geliştirdiği sanatsal yaklaşımı kronolojik bir anlatımla gözler önüne seriyor.
Intesa Sanpaolo ve Fondazione Arnaldo Pomodoro iş birliğiyle gerçekleştirilen sergi, arşiv belgeleri ve sanatçının geçmiş sergileme tasarımlarından esinlenen mekânsal düzenlemeler aracılığıyla Pomodoro’nun sanatsal dünyasını farklı açılardan keşfetme imkânı sundu. Serginin Salone Scala’daki bölümü, heykellerin bir sahne üzerinde konumlandırıldığı etkileyici bir düzenlemeye sahip. Beyaz fiberglas eserlerin mekânın tarihî mimarisiyle kurduğu kontrast, Pomodoro’nun hareket ve istikrarsızlık kavramlarına yönelik ilgisini öne çıkarıyor. Cubo, Movimento di crollo, Wing Stroke ve Gyroscope gibi eserler, sanatçının biçimleri parçalayarak ve yeniden yorumlayarak oluşturduğu heykel dilini yansıtıyor.
Pomodoro’nun teatral enstalasyonlarından esinlenen sergi bölümlerinde heykeller, izleyicinin içinde dolaşabildiği bir sahnenin parçalarına dönüşüyor.
Pomodoro’nun sanatsal üretiminde seyahatler, farklı kültürleri keşfetmenin ötesinde, merak ve gözleme dayalı aktif bir öğrenme biçimini benimsiyor. 1980’lerden itibaren yoğunlaşan yolculukları boyunca sanatçı, farklı coğrafyaların atmosferlerinden, mimari biçimlerinden, geçmişin izlerinden ve geleceğe yönelik çağrışımlarından ilham almış.
Üç anıtsal sütundan oluşan Colonne, antik mezar anıtlarını, Mısır obelisklerini ve Roma sütunlarını çağdaş bir şekilde yeniden yorumluyor. Keskin yarıklar ve yüzeylerine işlenmiş yazıtlar, bu tarihsel formların bütünlüğünü parçalayarak eserlere farklı bir görünüm kazandırıyor. Sergide yer alan, Mısır seyahatinin izlerini taşıyan Papiro III ise yazıyla kaplı bir papirüs sayfasından esinleniyor. Kıvrılarak mekâna yayılan formuyla düşünce, tarih, deneyim ve kültürel hafıza kavramlarını bir araya getiriyor.
Serginin Cantiere del ’900 bölümünde Pomodoro’nun teknoloji ve iletişim temalarından beslenen heykelleri öne çıkıyor. Sanatçının 1960’ların sonlarında Stanford Üniversitesi’nde ders verdiği dönemde ziyaret ettiği bilimsel araştırma merkezlerinden ilham alan bu eserler, mekanik biçimleri insan ile evren arasındaki ilişkiyi sorgulayan yapılara dönüştürüyor. Pomodoro’nun “düşünce makineleri” olarak yorumlanan heykelleri, arkaik anıtları andıran formları, dişlileri ve devreleriyle geçmişin izlerini geleceğin teknolojik hayal gücüyle buluşturuyor.
Gallerie d’Italia’nın bahçesinde, Pomodoro’nun en ikonik eserlerinden biri olan Sfera grande de sergileniyor. Parçalanmış küresel formuyla eser, çağdaş dünyanın dışarıdan düzenli ve uyumlu görünmesine rağmen içinde barındırdığı sürekli değişim ve gerilimi simgeliyor.
ARNALDO POMODORO HAKKINDA
1926’da İtalya’nın Morciano di Romagna kentinde doğan ve 2025’te Milano’da hayatını kaybeden Arnaldo Pomodoro, 20. yüzyılın ikinci yarısının en etkili İtalyan heykeltıraşlarından biri. Heykelin yanı sıra tiyatro, sahne tasarımı, grafik sanatlar ve şiirsel araştırmalarla da ilgilenen sanatçı, özellikle bronz yüzeylerin geometrik bütünlüğünü kırarak ortaya çıkardığı karmaşık iç yapılarla tanınıyor. Antik uygarlıklardan, yazı sistemlerinden ve modern teknolojiden beslenen eserleri, geçmiş ile gelecek arasında özgün bir görsel dil oluşturuyor. Kamusal alanlara yerleştirilen anıtsal heykelleriyle uluslararası ölçekte tanınan Pomodoro, çağdaş heykelin biçim ve mekânla kurduğu ilişkiye önemli katkılarda bulundu.
Fotoğraflar: Betül Özlem Yılmaz